تحصيلات‌ پیش دانشگاهی

در کشور آلمان ‌ كودكان‌ از 3 سالگي‌ وارد مهد كودك‌(Kindergarten) مي‌شوند كه‌ آموزش‌ قبل‌ از دبستان‌ است. آموزش‌ رسمي‌ نيز از 6 سالگي‌ آغاز مي‌شود. آموزش‌ ابتدايي‌ در مدارس‌Grundschule ، 4سال‌ است. در اين‌ مدت‌ كودكان‌ با محيط، نحوه‌ آموزش‌ و شرايط‌ محل‌ تحصيل‌ آشنا مي‌شوند و خواندن‌ و نوشتن‌ را همراه‌ دروس‌ ابتدايي‌ مي‌آموزند. سپس‌ دوره‌اي‌ 6 ساله‌ را با برنامه‌هاي‌ جديد آموزشي‌ شروع‌ مي‌كنند. تحصيل‌ در مدارس‌Gymnasium وRealschule و Hauptschule ادامه‌ مي‌يابد. در پايان‌ اين‌ دوره، دانش‌آموزان‌ بعد از 9 سال، مدرك‌ Hauptschulabschluss يا بعد از 10 سال‌ مدرك‌Realschulabschluss مي‌گيرند. سپس‌ در دو گروه‌ وارد مرحله‌ پاياني‌ دوران‌ دبيرستان‌ مي‌شوند. يگ‌ گروه‌ براي‌ گذراندن‌ دوره‌هاي‌ كارآموزي‌ وارد مدارس‌ فني‌ مي‌شوند و با گذراندن‌Fachoberschule وBerufsfachschule ديپلم‌ فني‌ Fachhochschulreife مي‌گيرند سپس‌ وارد بازار كار يا مدارس‌ عالي‌ فني‌ مي‌شوند. گروه‌ دوم‌ در دبيرستان‌هاي‌Gymnasiale Oberstufe با گرايش‌هاي‌ گوناگون‌ ادامه‌ تحصيل‌ مي‌دهند كه‌ پس‌ از 13 سال، ديپلم‌ عمومي‌ دبيرستان‌(Allgemenine Hochschulreife) ياAbitur مي‌گيرند كه‌ مي‌توانند وارد دانشگاه‌ها شوند.

تحصیلات دانشگاهی

‌تحصيلات‌ دانشگاهي‌ در آلمان‌ در دانشگاه‌ها، مجتمع‌هاي‌ آموزش‌ عالي، دانشگاه‌هاي‌ عالي‌ آموزش‌ هنر، مدارس‌ عالي‌ فني، و غيره‌ امكان‌پذير است. شرط‌ ورود به‌ دانشگاه‌ها و مدارس‌ عالي‌ فنی‌ داشتن‌ ديپلم‌ دبيرستانی‌ سيزده‌ ساله‌(Abitur) است. دارندگان‌ ديپلم‌هاي‌ دبيرستانی‌ 12 ساله‌ خارج‌ از كشور آلمان‌ پس‌ از گذراندن‌ آزمون‌ تشخيص‌ علمي(Feststellungsprüfung)، به‌ تقاضاي‌ داوطلب، يا پس‌ از طي‌ دوره‌هاي‌ يك‌ ساله‌Studienkolleg در كالج‌هاي‌ مقدماتی، می‌توانند به‌ دانشگاه‌ راه‌ يابند. انتخاب‌ رشته‌ دانشگاهي‌ نيز بر اساس‌ نوع‌ تحصيل‌ در اين‌ كالج‌ها و نمرات‌ اخذ شده‌ صورت‌ می‌گيرد. البته‌ در دانشگاه‌ امكان‌ تغيير رشته‌ ميسر است. شرط‌ ورود به‌ مدارس‌ عالي‌ فني‌ Fachhochschule (FH) براي‌ دانش‌ آموزاني‌ كه‌ در نظام‌ آموزشي‌ آلمان‌ تحصيل‌ كرده‌اند داشتن‌ گواهينامه‌ پايان‌ تحصيلات‌ 12 ساله‌ ديپلم‌Fachhochschulreife) )است.

تحصيلات‌ دانشگاهي‌ شامل‌ دو دوره‌ پايه‌ و اصلي‌ است. دوره‌ پايهُّ(Diplom – Vorprüfung) حداقل‌ 4 نيم‌ سال‌ طول‌ مي‌كشد و دوره‌ اصلي‌ حداقل‌ 4 نيم‌ سال‌ برای‌ مدارس‌ عالي‌ فني‌ و حداقل‌ 8 نيم‌ سال‌ برای‌ دانشگاه‌ها می‌باشد.

دانشگاه‌ها در آلمان‌ مستقل‌ هستند و بودجه‌ كليه‌ مراكز آموزش‌ عالی‌ كه‌ دولتي‌ هستند از طرف‌ مسئولان‌ ايالتی‌ و وزارت‌ فرهنگ‌ آلمان‌ تأمين‌ می‌شود.

دوره های تحصيلي

1. Diplom – Vorprürung يا: Zwischenprüfung شامل‌ حداقل‌ 4 نيم‌ سال‌ تحصيلات‌ پايه‌ كه‌ فقط‌ منجر به‌ ادامه‌ تحصيل‌ در دوره‌ بعدي‌ دانشگاهي‌ است‌ و مجوزی برای‌ بازار كار محسوب‌ نمی‌شود. اين‌ دوره‌ شامل‌ دروس‌ عملي‌ و نظری‌ است؛ البته‌ دروس‌ اجباری بايد حداقل‌ 20 ساعت‌ در هفته‌ باشد.

Diplom Ing.I (GH) – Diplom (FH) – Diplom Ing. (FH) .2 اين مدارك‌ در مدارس‌ عالي‌ فنی‌(FH) يا مجتمع‌هاي‌ آموزش‌ عالی‌(GH) اعطا می‌شوند. دوره‌ اصلی‌ حداقل‌ شامل‌ 4 نيم‌ سال‌ (شش‌ ماهه) است‌ كه‌ بعد از گذراندن‌ دوره‌ پايه‌ (Diplom – Vorprürung) و يك‌ دوره‌ كارآموزی‌ آغاز مي‌شود. در پايان، دانشجو پايان‌ نامه‌ تحصيلی‌ را نيز ارايه‌ مي‌دهد.

3. دوره Bachelor که مبتنی بر نظام جديد تحصيلی در کشور آلمان می باشد و در دانشگاه ها و مدارس عالی و مدارس عالی فنی ارائه می گردد. شامل 3 یا 4 سال تحصيل پس از دوره متوسطه و گذراندن 180 تا 240 واحد اروپایی (ECTS) می باشد.

4. دوره Master که در نظام جدید آموزشی کشور آلمان وجود دارد و شامل 2 سال تحصيل پس از دوره کارشناسی و گذراندن هر سال 60 واحد اروپایی (ECTS) است.

تبصره: در کل دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد (5 ساله) در مجموع باید 300 واحد ECTS گذرانده شود.

5. Diplom Ing. II (GH) – Diplom – Diplom Ing – Magister Artium: دوره‌هاي‌ پيوسته‌ حداقل‌ 12 نيم‌ سال‌ )با احتساب‌ دوره‌ پايه (طول‌ مي‌كشد. اين‌ دوره‌ها در دانشگاه‌ها گذرانده‌ مي‌شوند كه‌ با امتحانات‌ نهايي‌ و پايان‌ نامه‌ تحصيلي‌ همراه‌ است.

6. ‌Doktor (Dr.) Doktor Ingenieur (Dr.Ing.): برای‌ ورود به‌ اين‌ دوره‌ معدل‌ خوب‌ مورد نياز است. كساني‌ كه‌ مدارك‌ كارشناسي‌ ارشد را خارج‌ از كشور آلمان‌ گرفته‌اند، اغلب‌ دروس‌ جبراني‌ و امتحاناتي‌ مي‌گذرانند. سپس‌ يكي‌ از استادان‌ به‌ دانشجو پيشنهاد پژوهش‌ مي‌دهد يا پيشنهاد دانشجو را بررسي‌ مي‌كند. بعد از موافقت‌ اجازه‌ شروع‌ پژوهش‌ به‌ دانشجو داده‌ مي‌شود. دوره‌ دكترا در آلمان‌ فقط‌ پژوهشي‌ است‌ و سه‌ تا پنج‌ سال‌ طول‌ مي‌كشد. نوشتن‌ پايان‌ نامه‌ و دفاع‌ موفقيت‌آميز از آن‌ و سپس‌ انتشار پايان‌ نامه‌ دكترا، همچنين‌ امتحانات‌ شفاهي‌ از دروس‌ اصلی‌ مربوط‌ به‌ پژوهش، مراحل‌ پاياني‌ اين‌ دوره‌ است.

نحوه ارزشیابی مدارک تحصیلی

‌.1 مدارك‌ُّDiplom – Vorprüfung وُّZwischenprüfung ، با شرط‌ داشتن‌ ديپلم‌ دبيرستان، "كاردانی" ارزشيابي‌ مي‌شود.

. 2مدارك‌ Diplom Ingenieur I (GH) – Diplom (FH) – Diplom Ingenieur (FH) صادره‌ از كليه‌ مدارس‌ عالي‌ فني‌ و مجتمع‌های آموزش‌ عالی‌ كه‌ منجر به‌ اخذ ديپلم‌(I) مي‌شود، "كارشناسی" ارزشيابی‌ می شود.

3. مدارک Bachelor صادره ار دانشگاه ها و مدارس عالی فنی "کارشناسی" ارزشيابی می شود.

4. مدارک Master صادره از دانشگاه ها و مدارس عالی فنی با شرط داشتن کارشناسی و گذراندن پايان نامه، "کارشناسی ارشد" ارزشيابی می شود.

تبصره: دوره های Master با طول تحصيل کمتر از 2 سال با شرط بررسی کيفی ارزشيابی می گردد.

5. مدارك‌‌Diplom Ingenieur II (GH)-Diplom-Diplom Ingenieur-Magister Artium (MA) صادره‌ از كليه‌ دانشگاه‌ها، مجتمع‌هاي‌ آموزش‌ عالي‌ و دانشگاه‌هاي‌ آموزش‌ عالي‌ هنر كه‌ منجر به‌ اخذ ديپلم‌(II) مي‌شود "كارشناسي‌ ارشد پيوسته" ارزشيابی‌ می‌شود.

6. مدارک Doktor Ingenieur (Dr. Ing.) وDoktor (Dr.) با شرط‌ داشتن‌ كارشناسی‌ ارشد، "دكترا" ارزشيابي‌ مي‌شود.

‌تبصره: مدارك‌ دانشگاه‌های‌ خصوصي‌ آلمان‌ كه‌ توسط‌ وزارت‌ فرهنگ‌ اين‌ كشور در زمان‌ شروع‌ تحصيلات‌ تأييد شده، در سطح‌ دوره‌ مورد تأييد ارزشيابي‌ مي‌شود.

منبع: وزارت علوم